Thuộc Da Là Gì? Quy Trình Thuộc Da Chi Tiết A-Z

Da động vật nếu không có tác động cần thiết thì rất dễ bị hỏng, phân hủy và tan biến theo thời gian. Nhưng nếu biết cách xử lý hợp lý bằng các chất chuyên dụng có thể nâng cao độ bền của những sản phẩm này cũng như mang tới tính thẩm mỹ cao hơn, tuyệt vời hơn đó chính là quá trình thuộc da chúng ta đã biết. Nhờ có quá trình này mà cuộc sống của con người đã rẽ sang 1 trang mới khi khám phá ra 1 cách để nâng cao đáng kể chất lượng cuộc sống. Và với cuộc sống hiện đại ngày nay thì thuộc da vẫn còn được áp dụng khá nhiều mặc dù các sản phẩm da công nghiệp đang ngày càng được phát triển. Bài viết này của Sofa Toàn Quốc sẽ giúp khách hàng nắm được thuộc da là gì và những vấn đề liên quan tới chúng.

Thuộc da là gì?

Thuộc da là quá trình tác động tới da động vật bằng các hóa chất chuyên dụng để ngăn chặn sự phân hủy tự nhiên của da thật. Song song với đó chính là cải thiện các tính chất vật lý giúp da bền hơn, mềm hơn và ổn định hơn. Hiểu 1 cách đơn giản da động vật thật nếu không xử lý sẽ bị phân hủy thối rữa, bốc mùi và mục nát nhưng nếu được tác động bởi thuộc da thì chúng sẽ bền hơn, dai hơn, mềm hơn, không bị thối rữa nữa và độ bền theo thời gian.

Hãy thử tưởng tượng da động vật khi chết đi sẽ mất khoảng 3-7 ngày phân hủy thối rữa nhưng nếu được thuộc da độ bền của chúng có thể là vài năm, hàng chục năm thậm chí có thể trăm năm nếu bảo quản tốt. Điều này mang tới ý nghĩa khá lớn theo mục đích sử dụng như trang trí, làm đẹp, vật dụng cá nhân phục vụ cuộc sống của con người.

Bản chất của quá trình thuộc da dưới góc nhìn khoa học

Để tìm hiểu rõ hơn về quá trình này thì chúng ta hãy căn cứ theo góc nhìn khoa học tương ứng. Như chúng ta đã biết da động vật nói chung có chứa khá nhiều sợi collagen tập hợp lại với nhau. Trong trạng thái tự nhiên thông thường những sợi collagen này sẽ rất dễ bị vi khuẩn phá hủy và trở nên thối rữa. Tuy nhiên dưới tác dụng của hóa chất thuộc da chúng có thể làm chậm hoặc chặn hoàn toàn quá trình phân hủy sinh học này. Đi kèm với đó chúng có thể giữ hình dạng và những tính chất của da lâu dài hơn như độ bền, thẩm mỹ, mức độ chịu lực.

Trong quá trình sinh tồn và phát triển của người tiền sử xưa họ đã vô tình biết được các hóa chất có thể giúp nâng cao độ bền của da thuộc từ những lá cây, dễ cây vỏ cây tương ứng. Và những kinh nghiệm này được lưu truyền cho các thế hệ sau để tiếp tục ứng dụng chúng với các loại da động vật trong quá trình săn bắt và hái lượm. Mỗi khu vực khác nhau sẽ sử dụng các loại hóa chất từ thực vật khác nhau tương ứng tạo nên chất lượng da thuộc khác nhau. Tới khoảng thế kỷ 18-19 hoặc trước đó 1 chút con người đã biết áp dụng những chất hóa học khác để thay cho quá trình thuộc da bằng thực vật với thời gian và chất lượng tốt hơn.

Quá trình sử dụng thực vật để thuộc da gọi là thuộc da bằng thảo mộc và ngược lại sử dụng các chất hóa học gọi là thuộc da bằng hóa chất. Mỗi loại đều có những ưu nhược điểm riêng tùy theo mục đích sử dụng tương ứng.

Ưu điểm của thuộc da là gì?

Sau khi đã nắm được thuộc da là gì thì khách hàng cũng có thể tiếp tục tìm hiểu những ưu điểm của quá trình thuộc da. Không phải ngẫu nhiên quá trình này vẫn được áp dụng cho tới ngày nay sau hàng nghìn năm lịch sử.

Ngăn chặn quá trình phân hủy của da

Rõ ràng khi không được tác động thì da động vật chắc chắn sẽ bị phân hủy theo thời gian tùy thuộc theo điều kiện môi trường tương ứng. Nhưng nếu được thuộc da cẩn thận thì gần như chúng sẽ không còn bị phân hủy nữa mà giữ nguyên được tính chất của chúng theo thời gian. Và gần như chúng sẽ không bị mục, mốc, bốc mùi và thối rữa. Theo lý thuyết thì gần như tất cả các loại da nếu được thuộc hợp lý đều sẽ không bị phân hủy. Tuy nhiên sẽ chỉ áp dụng với những dòng da động vật có vẻ đẹp về thẩm mỹ cũng như độ bền như da bò, da cá sâu, da trăn, da hổ... mà thôi.

Tăng độ bền và tuổi thọ

Da động vật thông thường độ bền chỉ khoảng 3-7 ngày sẽ bị thối rửa, phân hủy và bốc mùi nhưng nếu được thuộc da cẩn thận độ bền này có thể cao hơn nữa khi lên tới vài năm cho tới hàng chục năm. Thậm chí có những tấm da được thuộc cẩn thận có độ bền lên tới cả trăm năm hoặc nghìn năm như các tấm bản đồ da dê hay túi da chứa nước ngọt. Độ bền và tuổi thọ cao sẽ kéo dài thời gian sử dụng và trực tiếp giúp tiết kiệm chi phí dành cho chủ nhân.

Tăng tính chất vật lý cho da

Thuộc da sẽ trực tiếp tăng độ mềm dẻo và đàn hồi cho da và từ đó khả năng chịu lực sẽ tốt hơn rất nhiều. Đó là lý do vì sao da thật sau khi thuộc da bền hơn, chịu lực co kéo tốt hơn đáng kể so với da sống. Và điều này mang tới các sản phẩm chất lượng cao như sofa da, ghế da ô tô, ví da, túi xách tương ứng. Chúng ta có thể sử dụng thoải mái mà không sợ chúng bị sờn rách hay đứt gãy như những vật liệu khác. Đây là điều bình thường mà gần như ai cũng có thể nhận ra được điều này.

Tạo nên tảng tốt cho việc hoàn thiện

Tất nhiên không phải cứ thuộc da xong là có thể đem vào sử dụng mà chúng còn có công đoạn hoàn thiện để mang tới những mục đích sử dụng phía sau tùy theo từng loại tương ứng. Các công đoạn hoàn thiện có thể kể ra như nhuộm màu, phủ bề mặt, dập vân... tùy theo từng mục đích sửu dụng tương ứng. Ví dụ như da để làm ghế sofa da có thể khác ghế ô tô hoặc khác thời trang, thẩm mỹ... Mỗi loại lại có yêu cầu khác nhau về tính chất, độ dày độ mềm và vân da tương ứng.

Quy trình thuộc da cơ bản

Và tất nhiên để mang tới những thông tin hữu ích trong bài viết thuộc da là gì thì bên dưới đây là quy trình thuộc da cơ bản nhất cho khách hàng dễ hình dung. Nắm được quy trình này khách hàng có thể cơ bản phác họa ra quá trình mà những người thợ xử lý các sản phẩm da động vật này.

Ngâm và làm sạch

Da động vật cần được làm sạch kỹ càng khỏi thịt cũng như mở để thuận lợi nhất cho quá trình thuộc da tương ứng. Chúng cần được xử lý kỹ càng để các công đoạn phía sau trở nên thuận tiện hơn và dễ dàng hơn.

• Loại bỏ máu, bụi bẩn.
• Ngâm nước để làm mềm bề mặt khi bổ xung độ ẩm cho da tự nhiên.

Tẩy lông và xử lý bề mặt

Sau khi đã khôi phục độ ẩm của làn da chúng ta sẽ tới với công đoạn tiếp theo loại bỏ lông và biểu bì của miếng da. Một số loại da miếng da có thể giữ lại những lông này cho chân thực tuy nhiên với các sản phẩm sử dụng đại đa số cần phải loại bỏ.

• Dùng dao loại bỏ lông biểu bì còn xót lại.
• Loại bỏ mỡ và các thịt trong phần trước.

Xử lý càng kỹ thì bề mặt da càng nhẵn mịn và hoàn thiện phù hợp với những mục đích sử dụng sau này cần bề mặt da cao cấp mềm và nhẵn.

Thuộc da

Đây là công đoạn quan trọng nhất trong quá trình thuộc da khi quyết định chất lượng của sản phẩm miếng da. Tùy theo từng kiểu thuộc bằng thảo dược hay hóa chất mà có thể cho ra những kết quả giống nhau.

• Sử dụng các hóa chất để tiến hành thuộc da tương ứng như thảo dược hóa chất chrome...
• Ngâm trong 1 số ngày nhất định để đảm bảo chất lượng.

Với quá trình này sẽ giúp da tránh bị phân hủy, tăng độ bền cũng như cố định cấu trúc collagen tương ứng.

Trung hòa, làm mềm và nhuộm màu

Bước này sẽ xử lý nốt những hóa chất còn xót lại trên bề mặt miếng da để đảm bảo chất lượng và ít gây các vấn đề cho sức khỏe của con người. Chưa kể chúng cũng có thể làm mềm và tăng độ dẻo dai của miếng da tương ứng. Nhờ đó mà độ bền, mềm mại của chúng tăng lên khá là nhiều. Trong đó quá trình nhuộm màu khá quan trọng giúp sản phẩm da có màu sắc đa dạng tránh tình trạng chỉ có các màu phổ thông thường thấy.

Hoàn thiện bề mặt da

Với lớp này sẽ giúp nâng cao đáng kể chất lượng, thẩm mỹ tương ứng của bề mặt da như các công đoạn dập vân, phủ lớp bảo vệ, lớp tạo hiệu ứn. Mỗi công đoạn sẽ có những ưu nhược điểm riêng khác nhau khi sử dụng.

• Phủ lớp bảo vệ giúp bề mặt da chống xước, chống nhăn và giữ được vẻ đẹp dài lâu.
• Dập vân giúp mang tới hệ thống vân to, vân nhỏ tùy theo sở thích, mô phỏng các loại vân động vật tương ứng.
• Tạo hiệu ứng bề mặt như patina, bóng, đổ mờ...

Các phương pháp thuộc da phổ biến hiện nay

Nếu quan tâm thêm quá trình thuộc da là gì cũng có thể tìm hiểu thêm các phương pháp thuộc da thường dùng với ưu nhược điểm tương ứng đó là thuộc da thảo mộc và thuộc da bằng hóa chất. Mỗi loại đều sẽ có những ưu điểm và nhược điểm tùy theo nhu cầu mà áp dụng.

Thuộc da bằng thảo mộc (Vegetable Tanning)

Phương pháp truyền thống cổ xưa nhất trên thế giới khi sử dụng những tannin chiết xuất từ vỏ cây, lá cây hoặc rễ cây để xử lý. Những chất này tình cờ được phát hiện trong cuộc sống của con người và lưu truyền cho tới ngày nay. Mỗi khu vực sẽ có những loại cây khác nhau nên chất lượng thuộc da có thể khác nhau khi khác vị trí địa lý.

Ưu điểm khi sử dụng thuộc da bằng thảo mộc đó là màu sắc tự nhiên và chất lượng da tốt hơn, thân thiện với môi trường và độ bền cũng nhỉnh hơn. Sử dụng các loại chất có trong thực vật nên khá thân thiện với môi trường không gây ô nhiễm hoặc quá độc hại cho những người thợ.

Nhược điểm của phương pháp này đó là thời gian làm lâu hơn dẫn tới công sức nhiều hơn và giá thành cao hơn. Ngoài ra đi kèm với đó thì màu sắc khi sử dụng thuộc da bằng thảo mộc cũng sẽ ít sự lựa chọn hơn so với phương pháp thuộc da công nghiệp.

Ứng dụng của phương pháp thuộc da bằng thảo mộc này chủ yếu áp dụng với các sản phẩm đồ da cao cấp yêu cầu thủ công cao như túi xách, ví da, dây lưng... là chủ yếu.

Thuộc da bằng Chrome (Chrome Tanning)

Phương pháp thuộc da phổ biến hiện nay là thuộc da bằng Chrome khi sử dụng các loại muối crom để tiến hành thuộc da. Chúng có tốc độ nhanh hơn nhiều so với thuộc bằng thảo mộc và có giá thành hợp lý hơn. Thích hợp cho những sản phẩm cần số lượng lớn sản xuất hàng loạt.

Ưu điểm đó là thời gian thuộc da nhanh, da mềm và đàn hồi tốt. Chưa kể màu sắc đa dạng hơn so với thuộc bằng thảo mộc mang tới nhiều sự lựa chọn tốt hơn. Với tốc độ nhanh hơn chúng có thể ứng dụng sản xuất với các phương pháp công nghiệp, số lượng lớn sản phẩm tương ứng.

Nhược điểm có thể kể tới là ảnh hưởng của chúng tới môi trường nếu không được xử lý đúng cách. Ngoài ra với các sản phẩm thuộc da theo phương pháp này khó lên patina tự nhiên hơn so với việc thuộc bằng thảo dược tự nhiên.

Thuộc da bằng hóa chất tổng hợp

Phương pháp sử dụng chất thuộc da tổng hợp thay thế hoặc kết hợp với Chrome để tăng thêm hiệu quả. Với phương pháp này da mềm hơn, nhẹ hơn và ít mùi hơn. Mức độ an toàn với làn da con người cũng tốt hơn khi ít khi gây mẩn ngứa, kích ứng, mẩn ngứa tương ứng. Tuy nhiên chúng cũng đi kèm với những nhược điểm như mức độ phổ biến không cao cũng như chi phí cao so với phương pháp thuộc bằng chrome.

Bên dưới đây là bảng so sánh các quá trình thuộc da phổ biến hiện nay trên thị trường.

 

Tiêu chí	Thuộc da thảo mộc (Vegetable)	Thuộc da Chrome	Thuộc da tổng hợp
Nguyên liệu thuộc	Tannin từ vỏ cây, lá cây	Muối Crom	Hóa chất tổng hợp
Thời gian thuộc	Vài tuần đến vài tháng	Vài ngày	Vài ngày
Độ mềm ban đầu	Khá cứng	Rất mềm	Mềm
Độ bền	Cao	Cao	Khá cao
Khả năng lên patina	Rất tốt	Kém	Hầu như không
Màu sắc	Tự nhiên, ít lựa chọn	Rất đa dạng	Khá đa dạng
Độ đàn hồi	Trung bình	Rất tốt	Tốt
Khả năng chống nước	Trung bình	Tốt	Tốt
Mùi da	Mùi tự nhiên	Mùi da công nghiệp nhẹ	Ít mùi
Tính thân thiện môi trường	Cao	Trung bình	Trung bình
Giá thành	Cao	Hợp lý	Khá cao
Ứng dụng phổ biến	Đồ da thủ công, cao cấp	Sofa, ghế ô tô, túi xách	Sản phẩm đặc thù

Các loại da thuộc phổ biến hiện nay

Tùy từng loại da động vật sẽ có những đặc điểm khác nhau dẫn tới ứng dụng khác nhau. Trong đó phổ biến nhất là các sản phẩm da bò, da dê, da cá sấu, da trâu, da cừu...

Loại da	Độ bền	Độ mềm	Đặc điểm nổi bật	Ứng dụng chính
Da bò	Cao	Trung bình	Phổ biến, dễ gia công	Sofa, túi, giày, dép, ví da
Da trâu	Tốt	Thấp	Dày, thô	Sofa, đồ chịu lực, trống
Da dê	Trung bình	Mềm mại	Nhẹ, mềm	Găng tay, ví, áo da
Da cừu	Trung bình	Rất cao	Mịn, giữ nhiệt	Áo khoác, găng tay
Da bê	Cao	Cao	Bề mặt đẹp	Giày, túi cao cấp
Da cá sấu	Rất cao	Trung bình	Vân đẹp mắt, độc đáo	Ví da, túi xách, thắt lưng.
Da đà điểu	Cao	Rất cao	Vân da đẹp mắt	Phụ kiện cao cấp

Những chia sẻ của Sofa Toàn Quốc hi vọng khách hàng đã nắm được thuộc da là gì. Từ đó nắm được các bước để giúp bề mặt da bền hơn, đẹp hơn, sang hơn tương ứng. Ngoài ra từng loại da với đặc điểm khác nhau ứng dụng khác nhau như sofa da, túi xách, ví da, vật dụng cá nhân trong cuộc sống hàng ngày. Tham khảo nhiều mẫu ghế sofa da được sản xuất trực tiếp bởi xưởng Sofa Toàn Quốc chúng tôi. Liên hệ ngay với bộ phận CSKH của chúng tôi để được tư vấn và giải đáp.